Horizontal qazma
Yolu, səkini və ya kommunikasiyanı qazmadan boru və kabelin yer altından keçirilməsi.
Horizontal (istiqamətləndirilmiş) qazma yol, dəmir yolu, çay və ya binanın altından xəndək açmadan su, qaz, kanalizasiya boruları və kabellərin keçirilməsinə imkan verir. Qazma maşını trasanın bir ucunda qurulur, boru isə yerin altından, əvvəlcədən hesablanmış xətt üzrə o biri uca çəkilir.
Harada istifadə olunur
- avtomobil və dəmir yollarının, küçələrin və səkilərin altından keçid;
- çay, kanal və arxların altından keçid;
- parklar, abadlaşdırılmış həyətlər və tarixi ərazilər, yəni səthi pozmaq mümkün olmayan yerlər;
- mövcud binalara su, qaz, kanalizasiya və rabitə xətlərinin çəkilməsi;
- xəndək qazmanın mövcud kommunikasiyalar səbəbindən təhlükəli olduğu sıx şəhər ərazisi.
Üstünlükləri
- Asfalt, səki və yaşıllıq sökülmür, onları sonra bərpa etmək lazım gəlmir.
- Yolun hərəkəti bağlanmır, ətrafdakı binaların fəaliyyəti dayanmır.
- Böyük keçidlər xəndək üsulundan xeyli tez başa çatır.
- Qazılan və daşınan qrunt azdır, meydançada az yer tutulur.
İş mərhələləri
- Trasanın layihələndirilməsi. Mövcud yeraltı kommunikasiyalar xəritə və axtarış cihazları ilə müəyyən edilir, keçidin dərinliyi və əyilmə radiusu hesablanır.
- Pilot qazma. Ucunda maili lövhə və zond olan qazma başlığı yerə daxil olur. Operator lokasiya cihazı ilə başlığın yerini, dərinliyini və istiqamətini daim izləyir və onu layihə xətti üzrə yönəldir.
- Genişləndirmə. Pilot quyu çıxış nöqtəsinə çatdıqdan sonra geri çəkilən genişləndirici (rimmer) ilə quyu borunun diametrindən təxminən 1,2–1,5 dəfə böyük ölçüyə qədər açılır. Böyük diametrlərdə bu bir neçə mərhələdə edilir.
- Borunun dartılması. Əvvəlcədən qaynaqlanmış boru kəməri genişləndiriciyə bağlanır və quyuya çəkilir.
Bütün mərhələlərdə quyuya bentonit məhlulu verilir. O, quyunun divarlarını saxlayır, qrunt qırıntılarını çıxarır və borunun dartılmasını yüngülləşdirir.
Borular və göstəricilər
Ən çox polietilen (PE) borular çəkilir: su, qaz və kanalizasiya üçün təzyiqli borular, kabel üçün isə qoruyucu borular. Lazım olduqda polad borular da çəkilir. Mümkün diametr və uzunluq qurğunun gücündən və qruntdan asılıdır. Aşağıdakı rəqəmlər təxminidir:
| Qurğu sinfi | Dartma qüvvəsi | Boru diametri | Keçid uzunluğu |
|---|---|---|---|
| Kiçik | 10 t-a qədər | 225 mm-ə qədər | 150 m-ə qədər |
| Orta | 10–40 t | 400–630 mm | 300–500 m |
| Ağır | 40 t-dan çox | 1000 mm və daha çox | 1000 m və daha çox |
Nəyə diqqət etməli
- Mövcud kommunikasiyalar. Trasa boyunca olan kabel və boruların sxemləri aidiyyəti qurumlardan alınmalıdır.
- Qrunt. Gil və qumda qazma asandır. İri çınqıl, daşlı qrunt və qaya xüsusi alət tələb edir və qiyməti artırır.
- Meydança. Giriş tərəfində qurğu və məhlul sistemi üçün, çıxış tərəfində isə boru kəmərini düz uzatmaq üçün yer lazımdır.
- İcazələr. Yol, dəmir yolu və çay altından keçidlər adətən aidiyyəti təşkilatlarla razılaşdırılır.
Müraciət edərkən keçidin uzunluğunu, borunun növünü və diametrini, altından keçiləcək maneəni və qrunt haqqında bildiyinizi yazın. Mümkünsə, ərazinin fotoşəkillərini və ya sxemini göndərin.