Gidrogeologik quduqlarni burgʻulash

Gidrogeologik quduqlar yer osti suvlarining sathi, sifati va zaxiralarini oʻrganish uchun burgʻulanadi. Oddiy suv qudugʻidan farqli oʻlaroq, ularning asosiy vazifasi suv berish emas, balki oʻlchash va kuzatish: suvli qatlam qancha suv bera oladi, suv qanday harakatlanadi va vaqt oʻtishi bilan qanday oʻzgaradi.

Qayerda kerak

• Suv taʼminoti loyihalari — qishloq, shahar yoki sanoat suv olish inshooti uchun zaxiralarni tasdiqlash.
• Ekologik monitoring — yoqilgʻi omborlari, chiqindixonalar, zavodlar va neft-gaz obyektlari atrofida yer osti suvlarining ifloslanishini kuzatish.
• Qurilish — chuqurlarni quritishni loyihalash va yer osti suvlari sathini kuzatish.
• Drenaj va melioratsiya — qishloq xoʻjaligi yerlari va turar joy hududlarida yer osti suvlari koʻtarilishini nazorat qilish.

Quduq turlari

• Tajriba-ekspluatatsion quduqlar — sinov uchun burgʻulanadi va natija yaxshi boʻlsa, suv qudugʻi sifatida foydalanishga topshiriladi.
• Kuzatuv quduqlari (pyezometrlar) — nasoslanayotgan quduq atrofida sathning pasayishini oʻlchash va uzoq muddatli kuzatuvlar uchun.
• Monitoring quduqlari — muntazam suv namunasi olish uchun, odatda obyektdan yuqorida va pastda.
• Suv pasaytiruvchi quduqlar — qurilish davrida yer osti suvlari sathini vaqtincha pasaytirish uchun.

Monitoring qudugʻi qanday quriladi

Monitoring qudugʻi oʻzi namuna oladigan suvni oʻzgartirmasligi kerak, shuning uchun odatda PVX quvurlardan quriladi. Filtr faqat oʻrganilayotgan suvli qatlam roʻparasiga qoʻyiladi, atrofiga shagʻal toʻldiriladi. Filtr ustidagi bentonit toʻsiq boshqa qatlamlar va yer usti suvlarining kirishiga yoʻl qoʻymaydi. Yuqori qismi qulflanadigan himoya qopqogʻi bilan yopiladi.

Tajriba nasoslashlari

Quduqdan belgilangan sarf bilan suv tortiladi, bu quduqda va kuzatuv quduqlarida sathning pasayishi vaqt boʻyicha oʻlchanadi, nasos toʻxtagandan keyin esa sathning tiklanishi kuzatiladi. Bu oʻlchovlar asosida gidrogeolog asosiy parametrlarni hisoblaydi: quduqning solishtirma debiti, suvli qatlamning suv oʻtkazuvchanligi va taʼsir radiusi. Sinov bir necha soatdan bir necha kungacha davom etishi mumkin.

Sinov oxirida kimyoviy va bakteriologik tahlil uchun suv namunalari olinadi.

Ish tartibi

1. Gidrogeolog topshirigʻi asosida joylashuv, chuqurlik va quduq konstruksiyasini kelishish.
2. Burgʻulash va geologik kesimni hujjatlashtirish.
3. Filtr kolonnasini, shagʻal toʻldirmani va bentonit toʻsiqni oʻrnatish.
4. Quduqni suv toza chiqquncha oʻzlashtirish.
5. Tajriba nasoslash va sath oʻlchovlari.
6. Suv namunalarini olish va hisobot uchun maʼlumotlarni topshirish.

Murojaat qilganda ish maqsadi, hudud, quduqlar soni va chuqurligini va bor boʻlsa, gidrogeologik topshiriqni yozing.